Το περίφημο εργοστάσιο μπύρας, Φίξ !
Σπουδαίο σύμβολο της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης της Αθήνας αποτέλεσε το εργοστάσιο του Φίξ. Αίρει την ιστορία του στα χρόνια της βαυαροκρατίας, με την οικογένεια του Γεωργίου Φίξ. Ειδικότερα στα χρόνια του βασιλέως Όθωνος προσεκλήθησαν απο την Βαυαρία επιστήμονες, τεχνικοί και μηχανικοί προκειμένου να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στην ανοικοδόμηση του αρτιγέννητου ελληνικού κράτους. Μεταξύ των αφιχθέντων και ο μεταλλειολόγος Γεώργιος Φίξ, στον οποίο και ανετέθη η οργάνωση των μεταλλείων της Κύμης.
Κατόπιν αφίχθη στην Ελλάδα και ο γιός του Ιωάννης Φίξ ζυθοποιός, που δημιούργησε το πρώτο στην Ελλάδα χειροκίνητο ζυθοποιείο στην περιοχή του Κολωνακίου. Και ακριβώς δίπλα απο το μικρό ζυθοποιείο στο Κολωνάκι, λει-τούργησε πρατήριο που πωλούσε την μπίρα του εργοστασίου. Ωστόσο η έλλειψη τεχνικών υποδομών καθιστούσε δύσκολη την παραγωγή της μπίρας, αναγκάζοντας τον Φίξ για να αντιμετωπίσει το μείζον πρόβλημα της ψύξης, να μεταφέρει χιόνι απο το Μενίδι, το οποίο αποθήκευε σε στέρνες. Όμως το 1871 ο Ιωάννης Φίξ παίρνει την μεγάλη απόφαση και δημιουργεί νέο μεγάλο εργοστάσιο με σύγχρονο για την εποχή τεχνολογικό εξποπλισμό, που έφερε απο την Γερμανία, σε γήπεδο που είχε αγοραστεί στην περιοχή της Γαργαρέτας. Συνίστατο σε ένα ογκώδες αλλά λιτό ορθογώνιο κτίριο. Στο δε σύγχρονο εργοστάσιο θα δώσει νέα αναπτυξιακή πνοή και ώθηση ο γιός του Ιωάννης-Κάρολος Φίξ, εξοπλίζοντάς το με νέο ακόμη πιο σύγχρονο εξοπλισμό. Ενώ πα-ράλληλα με το εργοστάσιο στο κτίριο της Γαργαρέτας, η οικογένεια Φίξ είχε κατασκευάσει και τις κατοικίες της. Όταν όμως έλαβε χώρα η χάραξη της Λεωφόρου Συγγρού, το γήπεδο των Φίξ κόπηκε στα δυο και το εργοστάσιο ήλθε απέναντι απο τις κατοικίες της οικογένειας. Στην δεκαετία 1950-1960 στην θέση του παλιού εργοστασίου ανηγέρθη νέο σε σχέδια του πρωτοπόρου αρχιτέκτονα του Μοντερνισμού στην χώρα μας Τάκη Ζενέτου (1926-1977), το οποίο λειτούργησε αδιάλειπτα μέχρι το πέρας της δεκαετίας του ΄70.
Με την πάροδο του χρόνου ένα μέρος του εργοστασίου κατεδαφίστηκε και το υπόλοιπο τμήμα του αναπλάστηκε για να στεγάσει το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Απο την ύπαρξη του εργοστασίου και την μεγάλη ακμή συνάμα που γνώρισε στην ελληνική κοινωνία ως πρωτοπόρο στην παραγωγή μπίρας, ή περιοχή των Λεωφόρου Συγγρού και Καλλιρρόης ονομάστηκε «Περιοχή Φίξ». Παραπλεύρως του εργοστασίου εκεί που σήμερα υφίσταται η στάση Κωστάκη, υπήρχε εστιατόριο-μπιραρία, που πρόσφερε στους κατοίκους της Αθήνας, την παραγόμενη μπίρα Φίξ. Η μπιραρία φιλοξενούνταν στο ισόγειο διώροφο νεοκλασικού κτιρίου. Όμως με την λειτουργία του εστιατορίου, είναι συνδεδεμένη και μια ομάδα σπουδαίων λογοτεχνών και διανοουμένων της Αθήνας της εποχής. Συγκεκριμένα κάθε Σάββατο συναθροίζονταν στην μπιραρία τα μέλη του «Συλλόγου των τράγων» ο οποίος ιδρύθηκε το 1898 και είχε ζωή μέχρι το 1918. Ο «Σύλλογος των τράγων» επρόκειτο για Σύλλογο τον οποίον είχαν δημιουργήσει οι : Δ. Καμπούρογλου, Γ. Στρατήγης, και Νίκος Λάσκαρης (σπουδαίος θεατρικός συγγραφέας που είχε μεταξύ άλλων γράψει και το γνωστό έργο «Μαλλιά –Κουβάρια»). Επίλεκτα τώρα μέλη του Συλλόγου είχαν υπάρξει οι : Παύλος Νιρβάνας, Δημήτρης Ταγκόπουλος, ιδιοκτήτης εν άλλοις του «Νουμά»), Αδ. Κύρου, Γ. Ροϊλός, Ι. Μεταξάς, κ.α. Ανεκδιήγητα για τον κοινωνικό κρότο που έκαναν ένεκα του χιούμορ και της ευρηματικότητάς των μελών του, έμειναν τα «Σάββατα των Τράγων». Σε ένα απο αυτά στις 21 Μαρτίου 1921, ιδρύθηκε ο «Οδοιπορικός Σύλλογος» απο τους Δ. Καμπούρογλου, Αλεξ. Πάλλη, Θ. Θωμόπουλο, Γ. Σωητρίου κ.α. Πρόβα τζενεράλε ο Οδοιπο-ρικός Σύλλογος έκανε με εκδρομή του στην Μονή Πεντέλης.
Απόσπασμα από το βιβλίο «ΑΘΗΝΑ, ζαφειρόπετρα ….», (Πάνος Ν. Αβραμόπουλος)
Πάνος Ν. Αβραμόπουλος
Συγγραφέας
www.panosavramopoulos.blogspot.gr
Αθήνα, 24-6-2020