Η ιστορική εκκλησία του Αγίου Σώστη – Εκκλησία του Σωτήρος (Λεωφόρος Συγγρού)
Ευρίσκεται επι της οδού Λεωφόρος Συγγρού 131. Ανηγέρθη με την ηθική μέριμνα της βασιλίσσης Όλγας το 1899 σε ανάμνηση της σωτηρίας του βασιλέως Γεωργίου, δοθέντος ότι ένα χρόνο νωρίτερα το 1898, στο σημείο είχε γίνει δολοφονική απόπειρα εναντίον του βασιλέως Γεωργίου Α΄. Για τον σκοπό αυτό μάλιστα έγιναν και έρανοι. Τελικά αντί της οικοδόμησης εκκλησίας επελέγη η μεταφορά του ελληνικού περιπτέρου απο την έκθεση των Παρισίων το 1900, που είχε την όψη εκκλησίας. Με το πέρας της έκθεσης το περίπτερο-εκκλησία που ήταν έργο του αρχιτέκτονα Magne αποσυναρμολογήθηκε, μετεφέρθη στην Αθήνα, οπότε και επανασυνετέθη σε μορφή εκκλησίας το 1905. Λόγω του ιδιότυπου και ξεχωριστού αρχιτεκτονικού χαρακτήρα του, το κτίριο έγινε γνωστό ως «Άγιος Σώστης». Σε ότι αφορά την δολοφονική απόπειρα εναντίον του Βασιλέως Γεωργίου, είχε λάβει χώρα στις 14 Φεβρουαρίου του 1898, καθώς ο βασιλεύς επέστρεφε με την κόρη του με την αμαξά του, απο περίπατο στο Φάληρο. Τραγική όμως υπήρξε η κατάληξη για τους δράστες της απόπειρας. Συνελήφθησαν, καταδικάστηκαν σε θανατική ποινή και εξετελέσθησαν στο Παλαμίδι.
Το γεγονός της απόπειρας συγκίνησε το λαό και κάτα κάποιον τρόπο με τα αισθήματα συμπαθείας που ανεπτύχθησαν, απεκαταστάθη το τρωθέν κύρος του βασιλέως, ένεκα της εθνικής ήττας του ατυχούς ελληνοτουρκικού πολέμου του 1897. Μάλιστα τα χρόνια εκείνα έντονη ήταν η φήμη, ότι η δολοφονική απόπειρα ήταν σκηνοθετημένη απο τον ίδιο τον βασιλιά, για να αποκαταστήσει το τρωθέν κύρος του. Και μάλιστα οι φερόμενοι ως δράστες της ουδέποτε εκτελέστηκαν. Την εκδοχή αυτή είχε υποστηρίξει στην εφημερίδα του «Καιροί» ο μεγάλος δημοσιογράφος της εποχής Πέτρος Κανελλίδης (1852-1911). Με αποτέλεσμα για το αντιμοναρχικό αυτό άρθρο του να φυλακισθεί. Αξίζει να σημειώσουμε ότι στους «Καιρούς» του Κανελλίδη, είχε γράψει και ο μεγάλος πολιτικός μας μεταρρυθμιστής Χαρίλαος Τρικούπης, τα δυο βαρυσήμαντα τότε πολιτικά άρθρα του «Παρελθόν και Ενεστώς» και «Τις Πταίει» και είχε προσωρινώς φυλακιστεί. Η περιοχή που εκτείνεται ΝΑ του Αγ. Σώστη κατα μήκος της Λεωφ. Συγγρού, ονομάζονταν «Ανάλατος». Σ΄ αυτήν στις 24 Απριλίου του 1827 είχε λάβει χώρα η ιστορική για την Αθήνα μάχη, που έμεινε γνωστή ως «Μάχη Αναλάτου». Οι επαναστατικές δυνάμεις των Ελλήνων τότε ηττήθησαν σφόδρα και έπεσαν απο τους τούρκους 1.000 Έλληνες πατριώτες νεκροί.
Το παρόν κείμενο είναι απόσπασμα από το βιβλίο «ΑΘΗΝΑ, ζαφειρόπετρα….» (Πάνος Ν. Αβραμόπουλος)
Πάνος Ν. Αβραμόπουλος
Συγγραφέας
www.panosavramopoulos.blogspot.gr
Αθήνα, 28-6-2020