Στο μνημείο της ηρωίδας Μανιάτισσας
στα «Μανιάτικα» Πειραιά !
Γράφει ο Πάνος Ν. Αβραμόπουλος
Προβάλλει επιβλητικά στο Πάρκο Δηλαβέρη, Πλατεία ηρωίδας Μανιάτισσας, στα «Μανιά-τικα» του Πειραιά, το ορειχάλκινο μνημείο του διακεκριμένου γλύπτη Πέτρου Γεωργαρίου, από τη Λάγια της Ανατολικής Μάνης – που το ποίησε πέρα από τη γλυπτική του δεινότητα και με την βιωματική γνώση της ιδιαίτερης πατρίδας του της Μάνης - υπομνίζοντας εμφατικά με την παραστατική του ενάργεια, τους αγώνες, τις θυσίες και τον ηρωϊσμό της Μανιάτισσας μάνας. Της Μανιάτισσας μητέρας, που αντίπερα στις σκληρές υποχρεώσεις για να επιβιώσει αυτή και η οικογένειά της, αλλά και τους ριπτασμούς της ζωής, που της επιφυλάσσουν ανά πάσα στιγμή μύριους κινδύνους, είναι διαρκώς έτοιμη με ανείπωτο ηρωισμό και αυτοθυσία, να ριχτεί στη μάχη, για να προασπίσει την πατρίδα, αλλά και τη βιολογική επιβίωση του γένους. Και αυτά μας μαρτυρά εύγλωττα το άγαλμα, με το αριστερό χέρι της μανιάτισσας μάνας, να κρατά σφιχτά το παιδί της – συμβολικά τη ζωή και τη βιολογική συνέχεια του έθνους – και με το δεξί χέρι υψωμένο, να κρατά το δρεπάνι, χαρακτηριστικό εργαλείο της αγροτικής ζωής τον προηγούμενο αιώνα, συνάμα όμως και εργαλείο άμυνας, όποτε οι περιστάσεις το αξιώνουν.
Το ορειχάλκινο άγαλμα του διακεκριμένου γλύπτη Πέτρου Γεωργαρίου – που παράλληλα με τις έγκριτες σπουδές του στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Τήνου και της Αθήνας, έχει δημιουργήσει τον ανδριάντα του ήρωα των Ιμίων Παναγιώτη Βλαχάκου στην Πλατεία Τερψιθέας στον Πειραιά, τον ανδριάντα του Έφεδρου Αξιωματικού στο Ρέθυμνο, τις προτομές των Γιάννη Ρίτσου και Νικηφόρου Βρεττάκου στο Γύθειο κ.α. περίσεπτα γλυπτά - εμπνέεται από την ιστορική μάχη του Διρού (22–25 Ιουνίου 1826) και υποστασιοποιεί τον πατριωτισμό, την αυτοθυσία, αλλά και τον δυναμικό χαρακτήρα της Μανιάτισσας μάνας, οπότε και οι Μανιάτισσες, άφησαν το θερισμό για την επιβίωση και κρατώντας στην αγκαλιά τα παιδιά τους, ρίχτηκαν στην μάχη, για να αντιμετωπίσουν το φοβερό Ιμπραήμ πασά. Ειδικότερα ο Ιμπραήμ εκμεταλλευόμενος ότι οι άνδρες της Μάνης, ήταν απασχολημένοι σε μάχες, αποβίβασε στρατεύματα στον Πύργο του Διρού το 1826, προσδοκώντας να ισοπεδώσει την ανυπότακτη Μάνη. Αλλά οι Μανιάτισσες που θέριζαν, άρπαξαν τα παιδιά στην αγκαλιά τους και με τα δρεπάνια του θερισμού, όρμηξαν στους επιτιθέμενους Τούρκους, τους κατατρόπωσαν και τους ταπείνωσαν στρατιωτικά !
Στο άγαλμα της Μανιάτισσας ηρωίδας ο Πέτρος Γεωργαρίου, προβάλλει λεπτομέρειες με έντονο ιστορικό και λαογραφικό συμβολισμό. Το υψωμένο δρεπάνι που δέσποζε στη Μάχη του Διρού, δεν αποτελεί απλά ένα αιχμηρό γεωργικό εργαλείο, αλλά τη μετατροπή της καθημερινής σκληρής αγροτικής μέριμνας, σε όπλο για την ελευθερία. Το βρέφος στην αγκαλιά, δείχνει την αδήριτη αναγκαιότητα, για άμυνα, πέρα από τις τρέχουσες υποχρεώσεις. Δεν έχουν την πολυτέλεια οι Μανιάτισσες να παρακάμψουν τις οικογενειακές υποχρεώσεις για να αμυνθούν για την ελευθερία. Περιφρουρούν το παιδί τους, τη βιολογική συνέχεια τη δική τους και της πατρίδας, την ίδια ακριβώς ώρα που μάχονται για την ελευθερία. Οι πτυχώσεις στην παραδοσιακή φορεσιά της Μανιάτισσας, αναδεικνύουν τον αιφνιδιασμό της γυναίκας που εργάζεται σκληρά στον αγρό και αίφνης καλείται σε αγώνα άμυνας. Ενώ το μαντήλι που είναι σφιχτά δεμένο στο κεφάλι της Μανιάτισσας, καταδεικνύει το ανεμπόδιστο της γυναίκας, να κινείται ελεύθερα και ανά πάσα στιγμή να είναι σε ετοιμότητα, για εργασία, οικογενειακή φροντίδα και πόλεμο.
Το κλέος της ηρωίδας Μανιάτισσας εξυμνήθηκε σε πλήθος από μοιρολόγια, τραγούδια όπως το «Η Μάνα μου η Μανιάτισσα» του Χρήστου Γιαννόπουλου, ποιήματα, στο εξαιρετικό βιβλίο του κορυφαίου συγγραφέα Κώστα Κυριαζή «Η Μάνα (Η Μανιάτισσα)», καθώς και σε άλλες δημιουργίες της ιστορικής και λαϊκής παράδοσης, εγκωμιάζοντας απερίφραστα, τη λεβεντιά της, τον ηρωισμό της, τον ανιδιοτελή πατριωτισμό της, όπως και την υποδειγματική παιδεία και ανατροφή με την οποία γαλουχούσε τα παιδιά τους, εστιά-ζοντας, στην πειθαρχία, το φιλότιμο, τον πατριωτισμό και την υψηλή αίσθηση της τιμής και του καθήκοντος.
Μας έδωσε ξεχωριστή ηθική χαρά, η διασταύρωσή μας, με το εμπνευσμένο άγαλμα της Μανιάτισσας ηρωίδας, μάνας, στα αγαπημένα «Μανιάτικα» του Πειραιά και μας αναρρίπισε την μακραίωνη προσφορά στην κοινωνία και την πατρίδα, της ηθικά έξοχης γυναίκας από τη Μάνη !
Share this
