Ο ταλαντούχος δραματουργικός μας ηθοποιός
Ιάκωβος Ψαρράς !
Γράφει ο Πάνος Ν. Αβραμόπουλος
Χαμηλών τόνων αλλά με πελώριο δραματουργικό όγκο, την αρωγή μιας πολύκλαδης υποκριτικής παιδείας, όπως και ενός δυνατού σκηνικού ύφους, ο Ιάκωβος Ψαρράς, πραγμάτωσε μια σπουδαία πορεία στο φάσμα πρωτίστως του θεάτρου, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης, μας κατέλειπε μεγάλες ερμηνείες. Σφυρηλάτησε το δραματουργικό του υπόβαθρο στην Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, έχοντας ως δασκάλους τους μεγάλους μας θεατρανθρώπους Δημήτρη Χόρν και Θάνο Κωτσόπουλο. Για να διασταυρώσει αργότερα τα θεατρικά του βήματα, με όλους τους κορυφαίους της δραματικής μας τέχνης, όπως τους : Βασίλη Διαμαντόπουλο, Γιώργο Παππά, Μαρία Αλκαίου, Μάνο Κατράκη, Έλη Λαμπέτη, Αλέξη Μινωτή, Νίκο Χατζίσκο, Αλέκο Αλεξανδράκη, Πέτρο Φυσσούν, Δημήτρη Παπαμιχαήλ κ.α. Υποδύθηκε ένα μεγάλο εύρος ρόλων, δραματικούς, κωμικούς, κλασικούς και σύγχρονους, του διεθνούς και του εγχώριου δραματολογίου και μέσα από αυτούς φανέρωσε το μεγάλο του δραματικό ύψος.
Ο Ιάκωβος Ψαρράς είδε το φως της ζωής στις 17 Απριλίου στη Νάξο. Μετά την αποπεράτωση έτσι των γυμνασιακών του σπουδών ήλθε στην Αθήνα και ενεγράφη στην Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, όπου και έχτισε τη δραματική του παιδεία. Πρόβα τζενεράλε στο «σανίδι» έκανε στο Εθνικό Θέατρο, στην παράσταση του Σίλερ «Μαρία Στούαρτ», υποδυόμενος τον ρόλο του αξιωματικού της σωματοφυλακής. Στη σκηνή του Εθνικού έμεινε για δυο χρόνια και το 1957 συνεργάστηκε με το σχήμα του Αλέκου Αλεξανδράκη, στην παράσταση «Ο ανακριτής έρχεται» του Τζών Πρίσλευ. Για να συνεχίσει στο ελεύθερο θέατρο με τα σχήματα των Λαμπέτη, Διαμαντόπουλου, Μινωτή – Παξινού, Μουσούρη, Παππά, Φυσσούν, Χατζίσκου, Κωνσταντάρα, Αλκαίου, Κούρκουλου, Παπαμιχαήλ, Γεωργί-τση, Γκιωνάκη κ.α. Συνάμα συνεργάστηκε με το Θέατρο Τέχνης του μεγάλου Καρόλου Κούν, αλλά και με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος (ΚΘΒΕ). Θα επανεκκινήσει την συνεργασία του το 1976 με το Εθνικό, κατόπιν πρόσκλησης του μεγάλου θεατρανθρώπου Αλέξη Μινωτή, που τον είχε παρακολουθήσει στην παράσταση «Όπερα της Πεντάρας», σε σκηνοθεσία του Ζύλ Ντασσέν, παίζοντας
με την κορυφαία Μελίνα Μερκούρη. Και για 21 ακόμα χρόνια θα συνεχίσει σε αυτό, την μακρά και πολυεδρική θεατρική του πορεία. Τελευταία παράσταση αυτής της γόνιμης θεατρικής του περιόδου «Οι Βρυκόλακες» του Ερρίκου Ίψεν. Επακολουθεί η συμμετοχή του στο ελεύθερο θέατρο με το πέρας της δεκαετίας του ’90, στα σχήματα αρχικά του Γιάννη Βούρου και εν συνεχεία του Γρηγόρη Βαλτινού. Και επανακάμπτει στο Εθνικό το 2000, για να υποδυθεί το ρόλο του Θεράποντα στον «Οιδίποδα Τύραννο» του Σοφοκλή, σε σκηνοθεσία Βασίλη Παπαβασιλείου. Τελευταίες συμμετοχές για τον Ιάκωβο Ψαρρά στο Εθνικό, ο ρόλος του Πηλέα στην «Ανδρομάχη» του Ευριπίδη σε σκη-νοθεσία του Γιάννη Ιορδανίδη και του Κάδμου στις «Βάκχες» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία του Γιάννη Μαραρίτη. Σημειώνοντας και την πλατιά παιδευτική παρουσία του μεγάλου μας ηθοποιού, ως δασκάλου της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου.
Υψηλής περιωπής ωστόσο υπήρξε η παρουσία του Ιάκωβου Ψαρρά και στην μεγάλη μας οθόνη. Από τις πιο χαρακτηριστικές συμμετοχές του, στο ιστορικό δράμα «Η Δίκη των δικαστών» του Πάνου Γλυκοφρύδη το 1974, καθώς και στις ταινίες «Καραβάν Σαράι» (1986) και «Η σκόνη που πέφτει» (2004» του ταλαντούχου Τάσου Ψαρρά. Αλλά και στην τηλεόραση ο προικισμένος δραματικά Ιάκωβος Ψαρράς, μας χάρισε εξαιρετικές ερμηνείες, που αγαπή-θηκαν από το τηλεοπτικό μας κοινό. Μνημονεύουμε χαρακτηριστικά τις σειρές που συμμετείχε επιτυχώς : “Μαντάμ Σουσού» (1972-1973), που υποδύετο με παραστατική ενά-ργεια τον ρόλο του «Παναγιωτάκη», στο γνωστό μας ευθυμογράφημα του μοναδικού Δημήτρη Ψαθά, στο κορυφαίο «Τρίτο στεφάνι» (1995) του Κώστα Ταχτσή, στα «Λιοντα-ράκια του κυρ Ηλία» (1985), στο «Χρώμα του φεγγαριού» (1996), και με κύκνειο τηλεοπτικό άσμα του, την σειρά της έξοχης Ελένη Ζιώγα «Alma libre: ελεύθερη ψυχή» το 2001. Υπομνίζοντας ακόμα την ευρεία συμμετοχή του στο τηλεοπτικό και ραδιοφωνικό μας θέατρο.
Στην προσωπική του ζωή ο Ιάκωβος Ψαρράς είχε παντρευτεί δυο φορές, την πρώτη με την κόρη του κορυφαίου μας θεατρικού συγγραφέα και διανοουμένου της αριστεράς Βασίλη Ρώτα – άλλωστε με υποδειγματικό δημοκρατικό ήθος και συνέπεια στην αριστερά ήταν τεταγμένος και ο Ιάκωβος Ψαρράς – Μαρούλα Ρώτα, με την οποία απέκτησε μια κόρη και την δεύτερη με την ηθοποιό Λιάνα Λαζαρίδου, με την οποία απέκτησε και μια δεύτερη κόρη. Το 1978 αποτελώντας και ευαίσθητο ποιητή, είχε εκδώσει την συλλογή «Μνήμες». Μοίρα τραγική ο αγαπημένος μας ηθοποιός άφησε την τελευταία του πνοή νέος σε ηλικία 70 ετών στις 21 Νοεμβρίου του 2006 στην Θεσσαλονίκη, στην οποία τέσσερις μέρες ενωρίτερα, είχε πραγματοποιήσει εγχείρηση ανοικτής καρδιάς. Υψηλό δραματικό ύφος, πολυεπίπεδη λυρική παιδεία και καλλιτεχνική αιδημοσύνη, ήταν τα στοιχεία με τα οποία πορεύτηκε στην πολύπλαγκτη και επιτυχημένη του υποκριτική πορεία ο Ιάκωβος Ψαρράς, κληροδοτώντας μας, μεγάλες ερμηνείες στην κλασική δραματουργία.
Θεατρικές Παραστάσεις
1956/1957 Μαρία Στιούαρτ
1962/1963 Ποντικοπαγίδα
1963/1964 Δέκα μικροί νέγροι
1963/1964 Ο αντιπρόσωπος
1964/1965 Μαρία Στιούαρτ
1965/1966 Ο σταυρός και το σπαθί, Ένας αστρολόγος
1971/1972 Μάνα Κουράγιο
1972/1973 Ο λοχαγός του Κέπενικ
1976/1977 Ο άλλος Αλέξανδρος
1977/1978 Ο υπάλληλος
1979/1980 Ο αρχοντοχωριάτης
1979/1980 Η έξωση
1979/1980 Πλατόνωφ
1979/1980 Ευτυχισμένες μέρες - Το τέλος του παιχνιδιού
1980/1981 Στο βυθό
1983/1984 Η αυλη των θαυμάτων
1987/1988 Ο πατέρας
1992/1993 Φορτουνάτος
1997 Βρυκόλακες
1998/1999 Ανθή
2002/2003 Η κασέτα
Κινηματογραφικές ταινίες
1968 Η αγάπη μας, Ο γίγας της Κυψέλης, Το πιο λαμπρό μπουζούκι
1969 Η κραυγή μιας αθώας, Φτωχογειτονιά αγάπη μου, Ο άνθρωπος της καρπαζιάς Για την τιμή και για τον έρωτα, Η Οδύσσεια ενός ξεριζωμένου
1970 Μάρθα, η γυναίκα του πόνου
1971 Ένας υπέροχος άνθρωπος
1972 Ο κύριος σταθμάρχης, Ο μοναχογιός μου ο αγαθιάρης, Πώς καταντήσαμε, Σωτήρη; 1973 Θανάσης ο πιο γρήγορος τρελός - Δικτάτωρ καλεί Θανάση
1974 Η δίκη των δικαστών
1986 Καραβάν σαράι
1002 Όλα πάνε ρολόι
2004 Η σκόνη που πέφτει
Το παρόν κείμενό μας δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Παρασκήνιο".
*Ο συγγραφέας Πάνος Ν. Αβραμόπουλος, είναι Α΄ Αναπληρωματικός Δημοτικός Σύμβουλος Αθηναίων
www.panosavramopoulos.blogspot.gr
www.panosavramopoulos.blogspot.gr