Κατερίνα Χέλμη Αυτή η αξεπέραστη «πόρνη», από τα «Κόκκινα Φανάρια» !!!

Κατερίνα Χέλμη
Αυτή η αξεπέραστη «πόρνη», από τα «Κόκκινα Φανάρια» !!!

Γράφει ο  Πάνος Ν. Αβραμόπουλος

Με το υψηλό της λυρικό κύτταρο και την πολυμερή θεατρική της παιδεία, διήνυσε μια σπουδαία καριέρα στο παλκοσένικο και τον κινηματογράφο και μας χάρισε δραματικές ερμηνείες, που θα μείνουν ανεξάλειπτες στο φάσμα της τέχνης. Έχοντας στο ηθικό γονιδίωμά της, αστική παιδεία, την αύρα και την ομορφιά της Πλάκας, αλλά και τις ρίζες του ματωμένου μικρασιατικού ελληνισμού. Η γιαγιά της ήταν από την Κωνσταντινούπολη – αλλά από νησί και ο προπάππος της ήταν νεωκόρος στο Πατριαρχείο.  Ιδιαίτερα δυο σκηνές στην μεγάλη μας οθόνη, με πρωταγωνίστρια αυτή την αξεπέραστη «πόρνη», έχουν σμιλεύσει όσο λίγες ερμηνείες την ανθρώπινη ευαισθησία μας και μας κατευοδώνουν αισθητικά για πάντα. Η μία είναι από την κατά την γνώμη μας καλύτερη ταινία του ελληνικού κινηματογράφου, τα μοναδικά «Κόκκινα φανάρια» του, εμπνευσμένου Βασίλη Γεωργιάδη, που σαν υστερική πόρνη φωνάζει στον μαστροπό Κώστα Κούρτη, που έχει ερωτευθεί παράφορα «Μην μ΄ αφήνεις Ντορή μου, θα φαρμακωθώ» ! και μας δονεί με την σπαραξικάρδια φωνή της. Και η δεύτερη πάλι από ένα έξοχο ηθικοπλαστικό αριστούργημα του Γιάννη Δαλιανίδη τώρα, τον περίφημο «Νόμο 4000», που λέει στον αυταρχικό και συντηρητικών αρχών Γυμνασιάρχη – τον υποδύεται ο μεγάλος δάσκαλος του θεάτρου μας Βασίλης Διαμαντόπουλος – «Δεν θα πω τίποτα κύριε καθηγητή. Στην τιμή μου! Γιατί έχω κι εγώ τιμή, να εδώ μέσα!», δείχνοντας την καρδιά της, δεσμευόμενη ότι δεν θα αποκαλύψει τη μυστική εγκυμοσύνη της κόρης του μαθήτριας- Ζωής Λάσκαρη ! Και αυτά την ίδια στιγμή, που ο αυστηρός γυμνασιάρχης και συνένοικος της «έκθεσμης στην μικροαστική ζωή και τον κοινωνικό καθωσπρεπισμό της πολυκατοικίας» – μάζευε υπογραφές, για να εκδιώξουν την «μιασμένη» πόρνη από τα σπίτια τους ! Δυο σκηνές που υποστασιοποιούν την ηθική μεγαλουργία του ασπρόμαυρου κινηματογράφου μας. Ο λόγος βεβαίως για την ανεπανάληπτη «πόρνη» μας Κατερίνα Χέλμη, που βγήκε σαν φωτεινό μετέωρο στα μεταπολεμικά καλλιτεχνικά δρώμενα και έγραψε την μοναδική της ιστορία.

Είδε το φως της ζωής στις 12 Αυγούστου του 1939 σε μια αριστοκρατική οικογένεια της Πλάκας  - ο πατέρας της είχε κατάστημα ανδρικών ειδών και έραβε την κοινωνική ελίτ της εποχής - και σε ένα αστικό περιβάλλον πολιτισμικής ευκρασίας, με ρίζες αφενός από την μητέρα της από τον τραγικό μικρασιατικό ελληνισμό – που ροδάμισε με τις ρωμαλέες πολιτισμικές ρίζες του παντού όπου βρέθηκε – αφετέρου από τον πατερά της  από την Κεφαλονιά. Τους δαιμόνιους Κεφαλλονίτες που διαχρονικά διακρίνονταν για το επιχειρηματικό τους δαιμόνιο, αλλά και την γλυκιά τους «τρέλα». Σε μια οικογένεια που το τραγούδι, η χαρά, τα μαντολίνα και ο πολιτισμός, ήταν στάση ζωής ! Και τελείωσε τις εγκύκλιες γυμνασιακές της σπουδές, στο περίφημο ιδιωτικό Γυμνάσιο Χίλλ, με συμμαθητές τους μετέπειτα συναδέλφους της, Νικήτα Τσακίρογλου, Σπύρο Ευαγγελάτο, αλλά και τον μεγάλο έρωτα της ζωής της, τον καθηγητής της ιστορίας και ακαδημαϊκό μας Κωνσταντίνο Σβολόπουλο, που αποφάσισαν κάπου στα πενήντα τους, να εκπληρώσουν το όνειρο του παιδικού της έρωτα, να παντρευτούν! Σήμερα ζούν μετά 22 χρόνια γάμου μαζί, απολαμβάνοντας την θαλπωρή της αγάπης τους, σε ένα ωραίο σπίτι στην Εκάλη και αλληλοσυμπληρώνοντας την ευαισθησία τους. Άλλωστε με τον αγαπημένο της Κωνσταντίνο Σβολόπουλο – ένας από τους κραταιούς καθηγητές μας στην ιστορία – κάλυψε και την αγάπη της, από τα μαθητικά της χρόνια για την ιστορία, που την ταξίδευε και τις έδινε την δυνατότητα να έλθει σε επαφή με άλλους κόσμους και άλλα ήθη.

Από την παιδική της ηλικία άρεσε στην Κατερίνα, να τραγουδάει και να χορεύει και αποτελούσε το καλλιτεχνικό αστέρι, που ξεχώριζε σε κάθε σχολική εορτή του σχολείου της. Ωστόσο το μεγάλο έναυσμα να γίνει «θεατρίνα», το πήρε παρακολουθώντας με την οικογένειά της μια παράσταση, την «Αγία Ιωάννα» του Μπέρναντ Σο, στο θέατρο Κοτοπούλη, που σημειωτέον ο άνδρας της Κοτοπούλη, θεατρικός επιχειρηματίας Γιώργος Χέλμης, ήταν και συγγενής τους. Έτσι πήρε την μεγάλη απόφαση να δώσει εξετάσεις στην Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Και ποιος την προετοίμασε; Η μεγάλη μας ηθοποιός Βάσω Μανωλίδου, που της δίδαξε την «Μαργαρίτα» από τον «Φάουστ» του Γκαίτε. Η επιτυχία της ήταν αναμενόμενη και με άριστα, που εξώθησε τον εντυπωσιασμένο εξεταστή και μεγάλο μας θεατράνθρωπο Δημήτρη Ροντήρη, να την ρωτήσει «Ποιος σου έμαθε αυτό το κομμάτι, έτσι όπως το λές εγώ το έχω διδάξει» ! Μαζί όμως με την υψηλού κύρους Δραματική Σχολή του Εθνικού μας Θεάτρου, κάνει το πέρασμά της και από την Σχολή του Θεάτρου Τέχνης του Καρόλου Κούν, αφού ο μεγάλος δάσκαλος του θεάτρου και φίλος της Βασίλης Διαμαντόπουλος, της συνιστούσε επιτακτικά να γνωρίσει και τον μεγάλο «δάσκαλο Κούν». Συμφοιτητές θα έχει την Λίλη Παπαγιάννη, την Μάρθα Βούρτση, την Κίττυ Αρσένη, τον
Κώστα Καζάκο κ.α. Ενώ γνώρισε και τον μεγάλο μας συγγραφέα Μάνο Ελευθερίου, που έκτοτε οικοδόμησαν μια στέρεα φιλία. Στο εργαστήρι του Κούν, η Κατερίνα Χέλμη αισθάνονταν μια ηθική μαγεία, για την απαράμιλλη βιωματική του σχέση με την τέχνη του θεάτρου, αλλά και τους μαθητές του, που τους δίνονταν ολοκληρωτικά ! Διηύθυνε σαν μαέστρος με την μπαγκέτα του θα πεί η ίδια, «Δώσε μου φωνή», «Θέλω πιο χαμηλές νότες», της έδινε με στοργή οδηγίες ! Πάραυτα έναν χρόνο αργότερα θα διαρραγεί η σχέση τους, εξαιτίας της συμμετοχής της στον κινηματογράφο, που ο Κούν με ελάχιστες εξαιρέσεις, τον θεωρούσε έκπτωση ποιότητας. Τελικά πτυχίο δραματικής τέχνης, η Κατερίνα Χέλμη, μετά από αυτή την διδακτική της περιπλάνηση, θα πάρει από την Σχολή του άλλου μεγάλου δασκάλου του θεάτρου Πέλλου Κατσέλη. Αλλά να που κυκλοφορεί και η πρώτη της συμμετοχή στην μεγάλη οθόνη, με την ταινία «Μπάρμπα Γιάννης Κανατάς» το 1957, των Φρίξου Ηλιάδη και Κώστα Στράντζαλη, που συνοδεύεται από εγκωμιαστικές κριτικές. Εκεί υποδύονταν μια Πλακιώτισσα που της έκαναν καντάδες. Ο φυσικός της χώρος θα έλεγε κανείς, αφού βίωνε ως κάτοικος από παιδάκι, το ηθικό χρώμα και τον ρομαντισμό της Πλάκας. Έχοντας προηγηθεί και μια ταινία με τον Γκρέκ Τάλλας «Αγιούπα». Μοναδική εμπειρία, δοθέντος ότι της έδινε την ευκαιρία με τα γυρίσματα, να έλθει σε επαφή με το μαγικό τοπίο της αγροτικής Λάρισας, αλλά και άλλες ομορφιές της ελληνικής γής.

Θα ακολουθήσει μια αλυσίδα εξαιρετικών κινηματογραφικών ερμηνειών, στις οποίες η εμπνευσμένη Κατερίνα Χέλμη, χτίζει μια δυνατή σχέση με τους σινεφίλ, ως ένα υψηλού ήθους δραματικό ταλέντο, χωρίς να παραβλέψει κανείς και την «άγρια» μοναδική ομορφιά της, αλλά και τα απαράμιλλα κατά πολλούς σε ομορφιά, πόδια της. Αναφέρουμε ενδεικτικά φίλμς στα οποία η Κατερίνα Χέλμη, αποτυπώνει αδρά τον λυρικό ίσκιο της. «Η αγάπη μας», «Νόμος 4000», «Έγκλημα στο Κολωνάκι» κ.α.  Αλλά μαζί με αυτά θα έλθει κα η ιστορική της συμμετοχή στα επικά «Κόκκινα φανάρια», του Βασίλη Γεωργιάδη. Της απευθύνει πρόσκληση η φίλη της Μαίρη Χρονοπούλου «Έλα από το θέατρο, έχουμε ένα έργο με πολλούς ρόλους. Αρχικά της προτείνουν να υποδυθεί τον ρόλο της «πριγκιπέσσας», που στην ταινία θα υποδυθεί η έξοχη Τζένη Καρέζη. Ενώ σε μια άλλη κοπέλα την Έρση Βαλαβάνη, προτείνουν τον ρόλο της «Μαρίνας» με τον οποίο θα έμενε στην ιστορία η Κατερίνα Χέλμη. Η Βαλαβάνη, δεν είχε ωστόσο το ηθικό νεύρο που απαιτούσε η περίσταση. Η Κατερίνα της έδωσε τότε στην δοκιμή μια σπρωξιά, λέγοντάς της «παίξτο πιο δυνατά» !. Αλλά στην σκηνή είναι παρόν και ο σκηνοθέτης Αλέξης Δαμιανός, βοηθός του Γεωργιάδη, όπως και ο Αλέκος Γαλανός, που θα φωνάξει επιτακτικά «στόπ αλλαγή ρόλων» !!! Έτσι η Κατερίνα, θα πάρει τον ρόλο της τραγικής «Μαρίνας», που στο τέλος αυτοκτονεί, έχοντας πεί, την θρυλική ατάκα στην ταινία «Μην μ΄ αφήνεις Ντορή μου, θα φαρμακωθώ», στον μαστροπό κινηματογραφικά εραστή της Κώστα Κούρτη !  Για την αυτοκτονία της θεατρικά θα πει κάποτε, «τυχαία σκόνταψα, αλλά έχοντας την εμπειρία του χορού, έμοιαζε να ΄ναι φυσικό» ! Ήταν στα 1962 λοιπόν με τα «κόκκινα φανάρια» θεατρικά να σαρώνουν για τρία χρόνια στο θέατρο «Πορεία», με πρωταγωνίστρια την μεγάλη Μαίρη Χρονοπούλου. Τελικά ο Βασίλης Γεωγιάδης θα μεταφέρει την παράσταση και στον κινηματογράφο, με τα γνωστά αισθητικά αποτελέσματα, κληροδοτώντας μας, με την μοναδική σκηνοθετική μαγεία του, ίσως το μεγαλύτερο αριστούργημα της μεγάλης μας οθόνης ! Αλλά και πια ήταν η αντιμετώπιση του κόσμου, απέναντι σε αυτούς τους extreme για τα κοινωνικά ήθη της εποχής ρόλους της «πόρνης»; Θα εξομολογηθεί η ίδια, πως το κοινό είχε και την ωριμότητα, αλλά και την ικανότητα, να κατανοήσει αυτές τις καλλιτεχνικές της επιλογές. Συνολικά η Κατερίνα Χέλμη έπαιξε σε 25 ταινίες και 4 τηλεοπτικές σειρές.

Αναθρεμμένη σε ένα περιβάλλον ελευθερίας η μεγάλη μας πρωταγωνίστρια, ήθελε πάντα να έχει την ηθική αυτονομία της και τον έλεγχο στο μεγάλο παιγνίδι της ζωής. Ήταν «μαγκάκι» από παιδί, ντόμπρα, ρηξικέλευθη και ασυμβίβαστη, αντίπερα σε κάθε κοινωνικό κλισέ της εποχής της. Για αυτό και επέλεγε πάντα ρόλους, που έβγαζαν ψυχή, ηθικό νεύρο και αυτονομία. Γυναίκα χειραφετημένη και γεννημένη να πρωταγωνιστήσει, για αυτό και απέρριπτε στην καριέρα της ρόλους, όπως χαζοκυρίας, με φτερά και καπελαδούρες ! Γυναίκα αυτόνομη με προσωπικότητα, που άφηνε πάντα στο σανίδι, την ωραία γεύση του υψηλού κύρους. Την ίδια οδό με το σανίδι ακολούθησε και στην ζωή της, κρατώντας πάντα τον έλεγχο του. Ασυμβίβαστη και ατιθάσευτη. Και δεν δέχονταν μύγα στο σπαθί της. Κάποτε όπως η ίδια εξομολογήθηκε, που πήγαν στον Μίνο Βολανάκη και την διέβαλαν, κατά την συνεργασία της με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος (ΚΘΒΕ), ευθύς αμέσως, με το ανεκδιήγητο πείσμα της, υπέβαλε την παραίτησή της ! Και σε αυτή την στάση ζωής, την κατευόδωναν και τα λόγια του μεγάλου μας κωμικού Ορέστη Μακρή – που ως Πλακιώτης, ήταν γείτονας και φίλος του πατέρα της – «Θα έχεις μια πλακέτα της είχε πει, εδώ – δείχνοντας την θέση της καρδιάς – που θα λέει : Γιατί είσαι πιο έξυπνος από μένα;» - και που με τον τρόπο του υπαινικτικά, της είχε πεί να προσέχει τους επαγγελματικούς ανταγωνισμούς και τον ανθρώπινο φθόνο. Σημειώνοντας εδώ, ότι παρόλη της μεγάλη της επιτυχία στα πρώτα της βήματα, δεν είχε αντιμετωπίσει τον αναμενόμενο φθόνο των παλιών πρωταγωνιστριών, που ως συνήθως κάθε νέα δυναμική και ανταγωνιστική παρουσία, την υποδέχονταν καυστικά. Είχε αναμφίβολα συντελέσει σε αυτό και η συνετή συμπεριφορά της, με όλους τους μεγαλύτερους συναδέλφους της. Θα πεί η ίδια χαρακτηριστικά, ήμουν «γλυκόστομη», με τα παλαιότερα εδραιωμένα γυναικεία ονόματα. 

Τον τελευταίο καιρό η αξεπέραστη Κατερίνα Χέλμη, είχε μια πολύ ευχάριστη συνεργασία με νέους ανθρώπους καλλιτέχνες, που τις έδωσε στην κυριολεξία φτερά.  Πρόκειται για την θεατρική διασκευή ενός βιβλίου της Φωτεινής Τσαλίκογλου, από τον ελπιδοφόρο σκηνοθέτη Μάνο Καρατζογιάννη – που πραγματεύεται την τραγωδία του μικρασιατικού ελληνισμού – την παράσταση «Πατρίδα Τώρα – 8 ώρες και 35 λεπτά», όπου η Κατερίνα Χέλμη, ερμηνεύει την πολύπλαγκτη ζωή της γιαγιάς Ερασμίας. Η παράσταση παίζεται στο θέατρο «Σταθμός». Ενώ αναφέρεται με τα καλύτερα για τον Μάνο Καρατζογιάννη, που έκανε το μυθιστόρημα της Φωτεινής Τσακλίκογλου να «μιλήσει», αποτυπώνοντας με παραστατική ενάργεια, τα ηθικά καύματα του ξεριζωμένου από τις πατρογονικές του εστίες μικρασιατικού ελληνισμού. Και για τούτο δακρύζει καθώς λέει, διερμηνεύοντας στην παράσταση στο τραγικό πρόσωπο της γιαγιάς «Ερασμίας», τα ανεπούλωτα τραύματα των Ελλήνων της Ιωνίας. Κομμάτι εξάλλου για το οποίο έχει γράψει περίσεπτες μελέτες και ο σύζυγός της, διαπρεπής καθηγητής της ιστορίας, Κωνσταντίνος Σβολόπουλος. Ενώ συνάμα μοιράζει τον δημιουργικό χρόνο της, στο ελκυστικό πεδίο της συγγραφής, έχοντας αθλήσει και εδώ με μεγάλη επιτυχία. Έχει γράψει αρκετά βιβλία και τώρα ετοιμάζει την αυτοβιογραφία της υπο τον τίτλο «Και λοιπόν τώρα;» από τις εκδόσεις «Μίλητος». Όμως αυτή η ηθική λεβεντιά που πάντα κατευόδωνε την ατίθαση Κατερίνα Χέλμη, στον καλλιτεχνικό και κοινωνικό της βίο, την συνοδεύει και απέναντι στον αυτονόητο φόβο κάθε ανθρώπου για τα γηρατειά και τον θάνατο. Δεν επιδιώκει τα φτιασίδια και το «βερνίκωμα» άλλων, για να φαίνεται νεότερη και «καλύτερη», όπως χαρακτηριστικά λέει. Της αρέσει έτσι όπως είναι αρκεί να είναι γερή, αφού βρίσκει το νόημα της ζωής, σε τούτη την ώριμη ηλικία της, στην στοργή, την αγάπη και την ατίμητη θαλπωρή, του του λατρεμένου της συζύγου Κωνσταντίνου Σβολόπουλου.

Βαθύ λυρικό κύτταρο, πολυμερής θεατρική παιδεία, αλλά και μια σπάνια «αγριωπή» ομορφιά, ήταν τα στοιχεία με τα οποία πορεύτηκε στον πολύπλαγκτο καλλιτεχνικό της βίο, αυτή η ατίθαση και ασυμβίβαστη μούσα του θεάτρου και του κινηματογράφου μας, που μας δίδαξε με την έξοχη υποκριτική της τέχνη, μέσα από τους ρόλους της «πόρνης» τι θα πεί τιμή και αξιοπρέπεια. Και έτσι θυμάμαι και εγώ αυτό τον ωραίο και γλυκύτατο άνθρωπο, την Κατερίνα Χέλμη, σαν μου την γνώρισε στα φοιτητικά μου χρόνια, στην φοιτητική Εστία Ζωγράφου (ΦΕΕΜΠ), η αγαπημένη μου φίλη - «μητέρα» Κατερίνα Αντωνάτου – Γούτη, μητέρα του προπονητή της Καλλιθέας Βαγγέλη Γούτη ! Να είσαι πάντα καλά, λατρεμένη μας Κατερίνα Χέλμη. Σε αγαπούμε πολύ και θα μας διδάσκεις για πάντα τι θα πεί ΤΙΜΗ !!!

Κινηματογράφος :

1957 «Μπαρμπαγιάννης κανατάς», 1959 «Ερωτικές ιστορίες», «Έγκλημα στο Κολωνάκι», 
1960 «Μια του κλέφτη», 1961 «Μάνα μου τον αγάπησα», 1962 «Νόμος 4000», «Η μεγάλη θυσία», 1963 «Ίλιγγος», «Χωρίς ταυτότητα», «Τα κόκκινα φανάρια», 1965 «Οι εχθροί», 1967 «Εις θάνατον», 1968 «Η αγάπη μας», «Το μαύρο στάχυ», 1969 «Ζαβολιές», «Αδυναμίες», «Πυρετός στην άσφαλτο», 1970 « Νατάσα», «Η Μεσόγειος φλέγεται», «Δεν υπάρχουν λιποτάκτες», 1971 «Μάρα η τσιγγάνα», 1979 «Στο δρόμο του Λαμόρε», 1980 «Ο Γυρολόγος», 1982 «Άγγελος», 1995 «Η ζωή ενάμισυ χιλιάρικο», 2001 «Αλεξάνδρεια», 2007 «Ελ Γκρέκο» (ταινία)

Tηλεοπτικές σειρές :
1990 «Οικογένεια», 1992 «Οι φρουροί της Αχαΐας», 1993 «Αμαρτίες γονέων», 1995 «Χαμέ-νη άνοιξη»

Υ.Γ. Ο πολιτισμός στις οδυνηρές οικονομικά μέρες μας, είναι τελείως περιθωριοποιημένος από την πολιτεία και υποχρηματοδοτημένος, με τις κεντρικές του δομές να αργοσβήνουν μία, μία. Πέρα από τον ελάχιστο παραπάνω οφειλόμενο φόρο τιμής, στους μεγάλους έλληνες ηθοποιούς μας, που διαμόρφωσαν το σύγχρονο πνευματικό ήθος του ελληνικού λαού και τον στήριξαν ηθικά στις δίσεκτες μεταπολεμικές μας δεκαετίες, που τις σκίαζαν οι οικονομικές στρεβλώσεις και οι κοινωνικές δυσπλασίες, οφείλουμε σήμερα ως πολιτεία με σοβαρότητα και ευθύνη, να καταστρώσουμε ένα κεντρικό Master Plan για τον πολιτισμό, που συνυφαίνοντας αρμονικά, τις αρχαιότητες, την πολιτισμική κληρονομιά και το πολύτιμο ανθρώπινο δυναμικό μας, σε κάθε γωνιά της ελληνικής περιφέρειας, θα δώσει ώθηση στην εθνική οικονομία και την περιφερειακή ανάπτυξη.

*Ο συγγραφέας Πάνος Ν. Αβραμόπουλος, είναι Α΄ Αναπληρωματικός Δημοτικός Σύμβουλος Αθηναίων
www.panosavramopoulos.blogspot.gr

Κεντρικό μου άρθρο στο «ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ» της 15-12-18, για τον οραματιστή Δήμαρχο της Αθήνας, Αντώνη Τρίτση

Κεντρικό μου άρθρο στο «ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ» της 15-12-18, για τον οραματιστή
Δήμαρχο της Αθήνας, Αντώνη Τρίτση

























www.panosavramopoulos.blogspot.gr

Κεντρικό μου άρθρο στο «ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ» της 15-12-18, για τον μεγάλο μας ηθοποιό Ζώρα Τσαπέλη

Κεντρικό μου άρθρο στο «ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ» της 15-12-18, γ
ια τον μεγάλο μας ηθοποιό Ζώρα Τσαπέλη

























www.panosavramopoulos.blogspot.gr 

Οι οδύνες της Ευρώπης και το πάρτι των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ !

Οι οδύνες της Ευρώπης και το πάρτι των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ !

Γράφει ο  Πάνος Ν. Αβραμόπουλος

Με την ανάδυση στο ευρωπαϊκό οικονομικό πεδίο του προβλήματος της Ιταλίας, η παραπαίουσα κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ αισθάνεται περιχα-ρής, διότι ανέτως καταναλώνει, ότι με αίμα κατακτήθηκε στα επαχθή χρόνια του μνημονίου, στην υπηρεσία του κομματικού ρουσφετολογικού κράτους, αλλά και διορίζει ασύστολα, υπονομεύο-ντας τις όποιες εύτολμες μεταρρυθμίσεις έγιναν, για την εξορθολογικοποίηση του κράτους. Πρώτιστος και κεντρικός της στόχος, είναι η επικείμενες εκλο-γές και τα δίνει όλα, «τώρα που γυρίζει» και οι δανειστές ασχολούνται με την Ιταλία. Με μέλημα ένα 25% στο εκλογικό σώμα, που θα την κρατήσει ζωντανή, για τους επόμενους γύρους. Οι γραφειοκράτες των Βρυξελλών κουρά-στηκαν όλα αυτά τα χρόνια με την Ελλάδα και ενδεχομένως πολλοί από τους πρώτους που κατατρίβηκαν με το ελληνικό πρόβλημα, σήμερα να μην υπάρχουν καν στις δομές των Βρυξελλών, η να έχουν αναλάβει άλλες γραφειοκρατικές θέσεις.

Αλλά και για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, που κατά πως φαίνεται από τα δημοσκοπικά δεδομέ-να θα είναι ο επόμενος έλληνας πρωθυπουργός, τα πράγματα θα είναι πολύ διαφορετικά, στην Ευρώπη με την οποία συνεργαστεί. Αφενός οι ρυθμοί ανάπτυξης είναι μειούμενοι, αφετέρου ο μεγάλος εξισορροπητής των δυσεπίλυτων προβλημάτων, η Άνγκελα Μέρκελ, θα έχει αποχωρήσει ! Γιατί την περίοδο που προϊστατο τόσο της Γερμανίας, αλλά και της Ευρώπης κατ΄ ουσίαν, διαχειρίζονταν τα πράγματα με γεωμετρική ακρίβεια χειρουργού και απέτρεπε βαθιές τριβές και επώδυνες ρήξεις. Άλλοτε σταθμίζοντας τις εκλογές σε κάποιο κρατίδιο της, που ωστόσο ήταν τελεστής του συστήματος εξουσίας της, ενίοτε παρακολου-θώντας άγρυπνα τις εξελίξεις στο εσωτερικό του κόμματός της. Συνάμα όμως στα ηγετικά κλιμάκια του ευρωπαϊκού διευθυντηρίου, διαμορφώθηκε η κουλτούρα, πως το τίμημα για την διαχείριση της ελληνικής υπόθεσης είναι υψηλό ! Με τούτα τα δεδομένα θα είναι μάλλον ανέφικτο για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, να ανταλλάξει με τους Ευρωπαίους ηγέτες, ένα δυνατό και εύτολμο εν είδει σοκ αναπτυξιακό σχέδιο – που θα απογείωνε με την επαγόμενη μείωση των φόρων, την ελληνική οικονομία – με την ελάττωση των πρωτογενών πλεονασμάτων, με τα οποία έχει δεσμευθεί μέσω των μνημονίων η Ελλάδα.

Και εν όψει όλων αυτών, στην Γαλλία ο Εμμανουέλ Μακρόν, θα είναι εστιασμένος στα σοβαρά εσωτερικά του προβλήματα, που δονούν συθέμελα την χώρα του. Και ο Γιούνγκερ που πολλές φορές μας στήριξε με ριψοκίνδυνες και φιλελληνικές θέσεις, θα έχει αποχωρή-σει το Φθινόπωρο. Ακόμα στον ίδιο δυσοίωνο αστερισμό, την γηραιά ήπειρο θα την διατρέχει μια οξεία πολιτική κρίση, μετά τις ευρωεκλογές, με την αναμενόμενη επικίνδυνη έξαρση της ακροδεξιάς και μαζί με αυτό το εκρηκτικό κλίμα, θα βιώνουμε και τους κραδασμούς στην Ευρώπη, του απεχθούς Brexit ! Μιλάμε καθαρά για έναν άλλο ευρωπαϊκό ορίζοντα. Αναζητώντας κάποιες νότες αισιοδοξίας στο όλο περιβάλλον, είναι αλήθεια,  ότι αντιπαρήλθαμε τα πολύ δύσκολα και τα «βαριά» μέτρα, που γονάτισαν την κοινωνία. Παράλληλα σε πολιτικό επίπεδο, ξεμπερδέψαμε την λαίλαπα του εθνικολαϊκισμού, ήτοι «σκίσιμο των μνημονίων» των Τσίπρα- Καμμένου και την τραγωδία των capital controls του 2015 και η οικονομία μας έχοντας φτάσει στο ναδίρ, δεν πάει παρακάτω ! Γιαν να ξεκινήσει ωστόσο η προσδοκώμενη ανόρθωση της ελληνικής οικονομίας, απαιτείται θετικό οικονομι-κό κλίμα σε όλη την Ευρώπη, αλλά και μια νέα εθνική διαπραγμάτευση με τους Ευρωπαί-ους εταίρους μας, που θα αποτινάσει τα βαρίδια – υπερφορολόγηση κ.λ.π. – τα οποία δεν αφήνουν την αγορά να αναπνεύσει. Δεν θα είναι εύκολα τα πράγματα για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, στην επικείμενη πρωθυπουργία του και θα χρειαστεί σύνεση, πολιτικό φρόνη-ση, ευτολμία, αλλά και η υπομονή, για να το μαζέψει το «μαγαζί» ! Βεβαίως και θα πρέπει να αποφευχθεί με αυστηρό τρόπο,  η κατανάλωση του περιβόητου «μαξιλαριού», σε προ-εκλογικά ρουσφέτια και άλλα από τους ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, που προσπαθούν απελπισμένα να αποτρέψουν τον πολιτικό τους θάνατο. Διότι αν ξαναζητήσουμε και πάλι λεφτά από τους ευρωπαίους εταίρους, απλά ΔΕΝ ΘΑ ΜΑΣ ΞΑΝΑΔΩΣΟΥΝ !

*Ο συγγραφέας Πάνος Ν. Αβραμόπουλος, είναι Α΄ Αναπληρωματικός Δημοτικός Σύμβουλος Αθηναίων
www.panosavramopoulos.blogspot.gr

Ηθική έξαρση για την Άγιο Ελευθέριο, στον ομώνυμο ναό της Αχαρνών !

Ηθική έξαρση για την Άγιο Ελευθέριο, στον ομώνυμο ναό της Αχαρνών !

Γράφει ο  Πάνος Ν. Αβραμόπουλος

Με την καταιγιστική παρουσία τόσο του λαού του 5-ου και του 6-ου Διαμερίσματος, όσο και άλλων Αθηνών, από τις υπόλοιπες συνοικίες της πόλης, που έδωσε με ηθική δόνηση το βροντερό παρών, έλαβε χώρα σήμερα Παρασκευή 14-12-18, στον λαμπροστόλιστο ναό του  Αγίου Ελευθερίου της Αχαρνών, ο πανηγυρικός εσπερινός για την μνήμη του Ιερού Ελευθερίου, που με την θυσιαστική του μαρτυρία – όπως και της άχραντης μητέρας του Ανθίας – κραταίωσε την ηθική υπεροχή της Ορθοδοξίας μας, σε όλα τα εδάφη της αυτοκρατορίας. Στην μεγαλοπρεπή εκκλησία της Αχαρνών, που κομίζει με τους ευγενείς και ευλαβείς πιστούς της συνοικίας, πάντα τα πιο χαρμόσυνα και ευγενή αισθήματα. Σε μια ενορία, που η ευπροσήνεια των λαϊκών ανθρώπων και η λεβεντιά τους είναι διάστικτη παντού ! Στους επιμελημένους και ευρύχωρους δρόμους της, στα παστρικά σπίτια, που μυροβολούν νοικοκυριό και τάξη, αλλά πάνω από όλα στο ζεστό χαμόγελο των κατοίκων του Αγίου Ελευθερίου, που μαρτυρά, περίσσευμα καρδιάς και κοινωνική αρχοντιά. Για την ιερή μνήμη του Αγίου Ελευθερίου λοιπόν, που διακρίθηκε για την ευγένεια του ορθόδοξου ήθους του, την ακλόνητη προσήλωσή του στις αξίες και τις ηθικές ιδέες του χριστιανισμού, την μοναδική ευφυΐα του, που τον κατέστησε γνωστό και πνευματικό επίζηλο σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, αλλά και τον μελίρρυτο λόγο του, που αποτελούσε βάλσαμο ψυχής και ηθική παρηγορία για τους «ταπεινούς και καταφρονεμένους» της εποχής του. 

Κατά την ορθόδοξη παράδοση, ο Άγιος Ελευθέριος είδε το φως της ζωής τον 2-ο μ.Χ. στην Ελλάδα ή και κατά μια άλλη εκδοχή στην Ρώμη, από πλούσιους γονείς και είχε την ηθική ευτυχία να μεγαλώσει σε ένα περιβάλλον ηθικής ευμάρειας και πνευματικής ευκρασίας, που του διάνοιξε μεγάλους ορίζοντες στην από φυσικού του προικισμού ευρεία σκέψη του. Η γέννησή του μάλιστα έλαβε χώρα όταν αυτοκράτορες ήταν ο Κόμμοδος και ο Σεπτίμιος Σεβήρος. Πάραυτα έχασε ενωρίς τον πατέρα του, γεγονός που εξώθησε την μητέρα του Ανθία, στο να αναζητήσει εξόχους διδασκάλους για την περαιτέρω πνευματική και ηθική του θωράκιση. Η Ανθία είχε εντυπωσιαστεί από το ηθικό μεγαλείο και τον ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα του χριστιανισμού, ακούγοντας κηρύγματα από μαθητές του Αποστόλου Παύλου. Ασπάστηκε αμέσως έτσι τον χριστιανισμό και διακαής πόθος της υπήρξε ένα ταξίδι στην Ρώμη, για να ψαύσει ηθικά τα χώματα που είχαν ποτιστεί με το αγνό αίμα των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου. Έλαβε την απόφαση λοιπόν να ταξιδέψει για την Ρώμη και μαζί της πήρε και τον νεαρό Ελευθέριο, που διψούσε να έλθει σε επαφή με μεγάλους δασκάλους των γραμμάτων και των τεχνών. Στην Ρώμη η Ανθία συνάντησε τον Επίσκοπο Ανίκητο, που έμεινε έ
κθαμβος, από την ευφυΐα, την θρησκευτική προσήλωση, αλλά και τον ενάρετο χαρακτήρα του ταλαντούχου και πολλά υποσχόμενου στο πεδίο των γραμμάτων, νεαρού Ελευθέριου. Έτσι τον πήρε υπο την ηθική προστασία του και την πνευματική καθοδήγησή του. Ο Ελευθέριος πολύ γρήγορα εξεδήλωσε τις έξοχες πνευματικές και ηθικές του αρετές στον Επίσκοπο Ανίκητο, που είχε πειστεί πλέον με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο, ότι είχε απέναντί του μια πνευματική προσωπικότητα με σπάνια χαρίσματα, η οποία θα μπορούσε να συνδράμει ζωτικά, την διδαχή του κηρύγματος του Κυρίου, αλλά και την ηθική υποστήριξη της Ορθοδοξίας, στα απέραντα εδάφη της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Έτσι τον έχρισε – ένεκα των αδαμάντινων αρετών του - διάκονο σε ηλικία μόλις 15 ετών, ηλικία που ήταν απαγορευτική κατά τους μετέπειτα ιερούς κανόνες της 6-ης Οικουμενικής Συνόδου, αλλά και τις διατάξεις της Τοπικής Συνόδου της Νεοκαισαρείας, οι οποίες θα όριζαν ότι ο διάκος χειροτονείται σε ηλικία 25 ετών, ο πρεσβύτερος σε ηλικία 30 ετών και ο επίσκοπος από 30 ετών και άνω. Από την ηθική έπαλξη λοιπόν του Διακόνου, ο Άγιος Ελευθέριος θα παράξει ευγενές και πολυμερές ορθόδοξο και φιλανθρωπικό έργο και θα προστρέξει πολυδύναμα τους κοινωνικά αδύναμους και τους ασθενεστέρους. Τρία χρόνια αργότερα θα χειροτονηθεί και ιερέας και με την οιστρηλατημένη πνευματικά και ηθικά προσωπικότητά του, θα εξακτινώσει το αδαμάντινο ήθος του σε όλη την περιοχή του ποιμνίου του, προσφέροντας κάθε ανακούφιση στους φτωχούς και τους κατατρεγμένους. Το πολυεπίπεδο και νοηματισμένο από τις αξίες της ορθοδοξίας έργο που παρήγε ο Άγιος Ελευθέριος, κατέστησε την προσωπι-κότητά του ηθικό σύμβολο αρετής και έτσι με την κοινή ψήφο του λαού και του κλήρου, χειροτονήθηκε Επίσκοπος Ιλλυρίας, της σημερινής δηλαδή Αλβανίας, με έδρα την Αυλώνα. Η πελώρια αποδοχή όμως και το μέγα ηθικό κύρος του ιερομάρτυρα Ελευθερίου, εξόργισαν τον αυτοκράτορα Σεπτίμιο Σεβήρο. Και πολύ σύντομα ο Σεβήρος διέταξε την σύλληψη του Αγίου. Του άσκησε πίεση να αποποιηθεί την πίστη του και όταν ο Ελευθέριος αγέρωχα παρέβλεψε τις απειλές του, διέταξε να τον ρίξουν στην αρένα με τα θηρία. Τα θηρία όμως δεν επετέθησαν στον Άγιο !!! και τότε εξοργισμένος ο Σεβήρος έδωσε εντολή να αποκεφαλίσουν τον Άγιο Ελευθέριο, μαζί με την μητέρα του Ανθία. Αποκεφαλισμός που τους πρόσφερε το ηθικά λαμπρό φωτοστέφανο των μαρτύρων του Θεού. Ο Άγιος Ελευθέριος θεωρείται και προστάτης των εγκύων γυναικών, δίνοντάς τους «καλή λευτεριά». Για τούτο πολλές έγκυες γυναίκες ζητούν την συνδρομή του Αγίου και ακουμπούν το εικόνισμά του επάνω στο σώμα τους. 

Στον περικαλλή λοιπόν της Αχαρνών – τον διάστικτο από την ηθική φροντίδα και την αγάπη του αρχιερέα του Πατρός Θεμιστοκλή Χριστοδούλου και των άλλων αξίων συνιερέων του - που αστραποβολούσε από την βυζαντινή πορφύρα, αλλά και το ηθικό φέγγος της Ορθοδοξίας, η οποία καταυγάζει όλο τον κόσμο, σύσσωμος ο λαός των Αθηνών προσήλθε ευλαβικά, για να τιμήσει την άχραντη μνήμη του Αγίου και να ζητήσει τις πρεσβείες του ιερού Ελευθερίου, για την υγεία του και την πνευματική και ηθική ευημερία του. Του πανηγυρικού εσπερινού χοροστάτησε ο σεπτός Επίσκοπος και Πρωτοσύγκελος της Αρχιεπισκοπής Αθηνών  κ.κ. Συμεών Βολιώτης, συνεπικουρούμενους από τους ευλαβείς ιερείς του Αγίου Ελευθερίου Αχαρνών, πατέρες κ.κ. Θεμιστοκλή Χριστοδούλου, Παναγιωτόπουλο Κωνσταντίνο και Καλπούζο Γεώργιο,  αλλά και από άλλους πατέρες παρακείμενων εκκλησιών, που προσήλθαν για τον πανηγυρικό εορτασμό του Αγίου. Προσδίδοντας με την ιεροπρέπειά τους, αλλά και την κατανυκτική λειτουργία τους, μια ασύγγνωστη μεγαλοπρέπεια στον εσπερινό. Με το πέρας της δοξολογιακής λειτουργίας ο Επίσκοπος κ.κ. Συμεών –  που λαμπρύνει με το ευγενές ήθος του την ελλαδική εκκλησία -  αφού πρωτίστως διεβίβασε το κατάφορτο από αγάπη μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου, επ΄αφορμή της πανηγυρικής εορτής του Αγίου Ελευθερίου, ευχαρίστησε τον ευσεβή λαό των Αθηνών και ευχήθηκε, το εμπνευσμένο και ιδεοφόρο παράδειγμά του Αγίου Ελευθερίου, να αποτελεί σηματωρό στην ζωή τους, ιδία στους σκληρούς και αναθεωρητικούς καιρούς μας και να τους χαρίζει με την ηθική του σκέπη υγεία και κάθε ευτυχία στην ενάρετη ζωή τους. Εν συνεχεία τον λόγο έλαβε ο ευσεβής πατέρας και προϊστάμενος του ναού κ-ος Θεμιστοκλής Χριστοδούλου και αφού ευχαρίστησε και αυτός τον χριστεπώνυμο πλήθος για την συγκινητική, με ηθική ζέση παρουσία του,  τους εθελοντές του ναού, τις κυρίες του φιλοπτώχου ταμείου και το ενοριακό συμβούλιο για την πολυσχιδή συμβολή τους, στην άρτια υλοποίηση της ιεράς πανηγύρεως του Αγίου Ελευθερίου, ευχήθηκε από καρδιάς σε όλους ψυχική και σωματική υγεία, πνευματική καρποφορία και ευόδωση όλων των ευγενών στόχων τους στη ζωή !

Και του χρόνου με υγεία ευλαβείς Αθηναίες και Αθηναίοι. Χρόνια Πολλά και πανευφρόσυ-να. Και ο Ιερός Ελευθέριος να σας χαρίζει υγεία και να χαριτώνει εσάς και τις τίμιες οικογέ-νειές σας.

Παραθέτουμε το Απολυτίκιο του Αγίου Ελευθερίου :

«Φερωνύμῳ σου κλήσει καλλωπιζόμενος, ἐλευθερίαν παρέχεις καὶ ἀπολύτρωσιν, τοῖς προσκάμνουσι δεινῶς, ποικίλας θλίψεσιν, Ἐλευθέριε σοφέ, ἱερῶν καλλονή, Μαρτύρων ἡ ὡραιότης· διὸ μὴ παύσῃ βραβεύων, ἀναψυχὴν τοῖς σὲ γαιρέρουσι.»

*Ο συγγραφέας Πάνος Ν. Αβραμόπουλος, είναι Α΄ Αναπληρωματικός Δημοτικός Σύμβουλος Αθηναίων
www.panosavramopoulos.blogspot.gr

Τα απαράμιλλα αριστουργήματα του Δρόση- «τριλογία», στην Αθήνα !

Τα απαράμιλλα αριστουργήματα του Δρόση - «τριλογία», στην Αθήνα  !

Γράφει ο  Πάνος Ν. Αβραμόπουλος

Τα χέρια του τα είχε ευλογήσει ο θεός και ότι έφτιαχναν του αποτύπωναν αδρά τη σφραγίδα της αθανασίας. Και με αυτές τις θεόπνευστες αριστοτεχνικές του συνθέσεις, θα είναι στον αιώνα τον άπαντα διακοσμημένη η Αθήνα μας. Όσο η ανεκλάλητης αισθητικής αξίας τριλογία – Πανεπιστήμιο, Ακαδημία, Εθνική Βιβλιοθήκη - αυτό το αρχιτεκτονικό αριστούργημα, θα στέκει όρθια στην Αθήνα και θα υπομνίζει την ευμάρεια στις τέχνες και τον πολιτισμό, της αιώνιας πόλης ! Αρκεί έτσι να ρίξει μια σύντομή μόνο ματιά ένας επισκέπτης, στα έξοχα και πανύψηλα αγάλματα του Απόλλωνα και της Αθήνας στην Ακαδημία Αθηνών, στην Πανεπιστημίου, αλλά και στο κεντρικό αέτωμα του Ηφαίστου, επίσης στην Ακαδημία, για να έλθει σε επαφή, με το αισθητικό και ιστορικό μέγεθος του Λεωνίδα Δρόση ! Ο μεγάλος μας και διεθνούς κύρους γλύπτης Λεωνίδας Δρόσης, που μεταξύ άλλων διετέλεσε και καθηγητής στο Πολυτεχνείο μας, είδε το φως της ζωής στην Αθήνα στα 1836. Σε μια περίοδο που το αρτιγέννητο ελληνικό κράτος, προσπαθούσε να πατήσει στα πόδια του, να κλείσει τις χαίνουσες πληγές που είχε αφήσει η βαριά και απαραδειγμάτιση οθωμανική δουλεία και να χτίσει τις πρώτες του υποδομές, που θα συνέδραμαν στην ανασυγκρότησή του. Ο Δρόσης μετά τις βασικές του σπουδές ενεγράφη, στο πρόσφατα τότε ιδρυθέν Πολυτεχνείο, που το αποκαλούσαν «Σχολείο των Τεχνών» και είχε την ηθική ευτυχία, να έχει δάσκαλο τον σπουδαίο βαυαρό καθηγητής της Γλυπτικής Ερρίκο Σίγγελ, τον οποίο είχε μετακαλέσει ο Όθωνας από την Γερμανία, για να συγκροτήσει με την εμπειρία και τις γνώσεις του το ελληνικό πολυτεχνείο. Πολύ σύντομα κατά την φοίτησή του, εκδήλωσε τις μεγάλες πλαστικές αρετές που διέθετε, γονιμοποιημένες από μια ακένωτη καλλιτεχνική φαντασία. Στο Πολυτεχνείο έμεινε επτά χρόνια και οι άριστες επιδόσεις του, του χάρισαν μια υποτροφία της ελληνικής κυβέρνησης για το Μόναχο, όπου και θα πραγματοποιούσε μεταπτυχιακές σπουδές. Και στην Βαυαρία λοιπόν ο Δρόσης θριάμβευσε εκδηλώνοντας το ήθος και τις ικανότητες ενός διεθνούς κλάσης γλύπτη. Σε ένα πανευρωπαϊκό τότε διαγωνισμό στο Μόναχο, απέσπασε το πρώτο βραβείο και μετάλλιο συνάμα, για το άγαλμα του «Δαυίδ» που είχε φτιάξει, το οποίο ένεκα της αισθητικής του τελειότητας, είχε κυκλοφορήσει και σε πολλά χάλκινα αντίτυπα. Στο Μόναχο ο Δρόσης γνωρίστηκε με τον έλληνα ομογενή κολοσσό από την Ήπειρο Σίμωνα Σίνα – εθνικός ευεργέτης που έφτιαξε με έξοδά του την Ακαδημία Αθηνών και το Αστεροσκοπείο»  - ο οποίος επέπρωτο με την οικονομική και ηθική του στήριξη, να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη και τελειοποίηση του μεγάλου μας γλύπτη. 

Τον επιχορήγησε να συνεχίσει τις σπουδές του, στο Παρίσι, το Λονδίνο και τη Ρώμη, στην οποία απόλαυσε την γόνιμη και ευχάριστη περίοδο της σταδιοδρομίας του, ιδρύοντας μάλιστα και εκπαιδευτήριο γλυπτικής. Στην ιταλική πρωτεύουσα ο Δρόσης διανύοντας τις μεγάλες μέρες της καλλιτεχνικής του δημιουργίας, εποίησε το έξοχο άγαλμά του «Πηνελόπη», το οποίο εκείνη την περίοδο τοποθετήθηκε στα Ανάκτορα της Αθήνας. Εμπνευσμένος ο μεγάλος μας γλύπτης από τα σπουδαία αγάλματα της κλασικής τέχνης στην Ρώμη, φιλοτέχνησε και άλλα υψηλής περιωπής έργα πέραν της Πηνελόπης, όπως  τον «Διόνυσο», τον «Αχιλλέα», τον «Μέγα Αλέξανδρο», αλλά και τα απαράμιλλα συμπλέγματα του αετώματος της Ακαδημίας Αθηνών, τέλος την «Σαπφώ» και τον  «Σάτυρο». Κατά το πέρασμά του στη Βιέννη,  πραγματοποίησε μεγάλες εκθέσεις, που απέσπασαν πολλά βραβεία, αλλά και την παρασημοφόρησή του, από αυτή την Αυστριακή κυβέρνηση. Στην Ρώμη ο Δρόσης θα διασταυρωθεί με μεγάλες προσωπικότητες του πολιτισμού, αλλά και με την κοινωνική νομενκλατούρα, γεγονός που συνεπάγεται για να στηρίξει την αστική παρουσία του πολλά έξοδα. Ωστόσο ήταν αυτή η γενναία οικονομική στήριξη του Μαικήνα Σίμωνος Σίνα, που θα τον απαλλάξει από το άγχος των οικονομικών του εξόδων. Το 1867 όμως σηματοδοτεί για τον μεγάλο μας γλύπτη και την επανάκαμψη του, στα πάτρια εδάφη της Ελλάδας. Με το υψηλό και πανευρωπαϊκό του πλέον κύρος διορίζεται καθηγητής του Πολυτεχνείου και δρομολογεί μια αναγέννηση στο δύσβατο πεδίο της ελληνικής γλυπτικής. Στα 1872 ο Λεωνίδας Δρόσης, έχει άλλη μια ακόμα υψηλού κύρους στιγμή ως καλλιτέχνης. Σε διαγωνισμό που γίνεται για την κατασκευή του ανδριάντα του μεγάλου εθνικού ευεργέτη Ιωάννη Βαρβάκη, έρχεται πρώτος και ξεκινά την κατασκευή του. Το άγαλμα διαθέτει τέσσερις αλληγορίες προσωποποιήσεως, της Ιστορίας, της Σκέψης, της Απελεύθερης Ελλάδας και της Ναυτιλίας. Για την κατασκευή αυτού του ανδριάντα, ο Δρόσης αμείφτηκε με το πελώριο ποσό της εποχής των 85.000 δρχ !

Αλλά ας δούμε και μερικά άλλα από τα αριστουργήματα του έξοχου έλληνα γλύπτη. Δεσπόζουν έτσι στην γλυπτική του δημιουργία, ο «Απόλλωνας» και η «Αθηνά», που σκεπάζουν στην κυριολεξία, την Ακαδημία Αθηνών, από την πανοραμική τριλογία στην Πανεπιστημίου, ο «Αθανάσιος Διάκος», ο ανδριάντας του κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, που τον άφησε ημιτελή και αποπεράτωσε ο επίσης σπουδαίος γλύπτης, μαθητής του Ξενάκης και βεβαίως το κορυφαίο όλων, που είναι το απαύγασμα της καλλιτεχνικής του δημιουργίας, το κεντρικό αέτωμα, στο κτίριο της Ακαδημίας Αθηνών, επίσης που παριστά τον Ήφαιστο. Στην δημιουργία του Δρόση, υπάγονται ακόμα τα προπλάσματα που βρίσκονται παράπλευρα στην σκάλα της Ακαδημίας,  αλλά είναι εμφανές,  ότι από την τελική εκτέλεση των αγαλμάτων από τους μαθητές του, δεν αποδόθηκε η υψηλή τέχνη του ίδιου, του μεγάλου δημιουργού. Ο Δρόσης όπως αποτυπώνεται σε έγγραφες μαρτυρίες της εποχής, απέδιδε μεγάλη σημασία στην λεπτομέρεια, που την θεωρούσε την κατακλείδα της πλαστικής δημιουργίας. Έτσι προτού ξεκινήσει να λαξεύει ένα άγαλμα στο φυσικό του μέγεθος, έφτιαχνε προπλάσματα σε μικρό μέγεθος και είχε πολύ σαφή «εικόνα» της δημιουργίας του. Ήταν ακαταμάχητος στην σύνθεση και άφταστος κλασικιστής, σπουδαίες γλυπτικές αρετές που είχε εισκομίσει από τις στέρεες μεταπτυχιακές του σπουδές στην Γερμανική Ακαδημίας Τεχνών. Αφήκε πίσω του επίσης σπουδαίους γλύπτες μαθητές, όπως τους : Μπονάνο, Καρακατσάνη, Σώχο κ.α. οι οποίοι διέπρεψαν ως καλλιτέχνες τις επόμενες δεκαετίες. Όπως προαναφέραμε ο Δρόσης για να υποστηρίξει την πολυεδρική κοινωνική και καλλιτεχνική του παρουσία, ήταν πολυέξοδος και για τούτο οι αμοιβές του, για κάθε του γλυπτική δημιουργία, ήσαν υπέρογκες για τα δεδομένα της εποχής του. Αλλά ήταν αδιαμφισβήτητα το έργο του, κάτι σπάνιο, μοναδικής αξίας και επομένως το άξιζε. 

Προς την δύση της ούτως η άλλως σύντομης ζωής του – πέθανε μόλις 46 ετών ! – έτυχε της οικονομικής και ηθικής υποστήριξης του τότε πρωθυπουργού της Ελλάδος Βούλγαρη, του διαβόητου για την εγκαθίδρυση του πελατειακού – ρουσφετολογικού κράτους στην Ελλάδα «τζουμπέ» ! Αλλά δοθέντος ότι υπέφερε πολύ, από άσθμα και το υγρό κλίμα της εποχής κατέφυγε στην Ιταλία, που οι θερμοκρασίες της ήταν πιο γλυκές. Κατέλυσε στην Νάπολη, μακριά πλέον από τους κοινωνικούς κύκλους του και την αγαπημένη του Ελλάδα, την οποία βαθιά στην ψυχή του νοσταλγούσε.  Στις 6 Δεκεμβρίου του 1882, ο σπουδαίος Έλληνας δημιουργός, που είχε σφραγίσει με το πελώριο και πολυεπίπεδο πλαστικό του έργο την Ελλάδα και την Ευρώπη, εκδήμησε από τη ζωή. Κατά τραγική ειρωνεία μάλιστα, μια μέρα ενωρίτερα είχε αποκτήσει ένα γιο, που αργότερα έγινε αξιωματικός του πολεμικού μας ναυτικού. Μένει όμως για πάντα αθάνατη, η ασύγγνωστου αισθητικού ύψους δημιουργία του, που έχει σημαδέψει ανεξίτηλα, την πολιτισμική ταυτότητα τα πατρίδας μας και πολύ περισσότερο της αγαπημένης μας Αθήνας. Η «τριλογία» στην Πανεπιστημίου, θα υπομνίζει για πάντα το αθάνατο πέρασμά του από τη ζωή !

*Ο συγγραφέας Πάνος Ν. Αβραμόπουλος, είναι Α΄ Αναπληρωματικός Δημοτικός Σύμβουλος Αθηναίων

Κατανυκτικός αίνος, για τον Άγιο Σπυρίδωνα, στον ομώνυμο ναό του Παγκρατίου !

Κατανυκτικός αίνος, για τον Άγιο Σπυρίδωνα, στον ομώνυμο ναό του Παγκρατίου !

Γράφει ο  Πάνος Ν. Αβραμόπουλος

Στιγμές άφατης ηθικής ευφορίας και βαθιάς κατάνυξης στο Παγκράτι σήμερα Τρίτη 11 Δεκεμβρίου, για την εορτή του Επίσκοπου Τριμυθούντος, Αγίου Σπυρίδωνος, στον ομώνυμο περικαλλή ναού του Παγκρατίου. Σύσσωμος ο λαός του 2-ου Διαμερίσματος, αλλά και από άλλες περιοχές της πόλης, προσήλθε ευλαβικά στο πανέμορφο προάστιο της Αθήνας, που αναρριπίζει με την αρχοντιά και την μεγαλοπρέπειά του, τις χάρες και της ομορφιές της παλιάς Αθήνας, για να τιμήσει την μνήμη του ιερού Σπυρίδωνος και να αντλήσει από την ευλογία του, ακένωτές ηθικές δυνάμεις, απέναντι στις αντιξοότητες και τους ριπτασμούς της ζωής. Στο Παγκράτι της αριστοκρατικότητας και του πρώιμου αστικού μετασχηματισμού της Αθήνας μας. Εκεί που αποτύπωσαν αδρά τον ηθικό τους σφραγιδόλιθο, ο Στρατής Μυριβήλης, ο Μάνος Χατζηδάκης με τον κύκλο του «μαγικού αυλού», ο
Γιάννης Διακογιάννης και τόσοι άλλοι των γραμμάτων μας και του πολιτισμού. Κατά την ορθόδοξη παράδοσή μας, ο Άγιος Σπυρίδωνος, με τον ενάρετο ασκητικό του βίο, την απαρασάλευτη προσήλωσή του στην διδασκαλία του κυρίου, αλλά και την ακατάβλητη ευσέβειά του, αναγορεύτηκε στις μεγάλες φυσιογνωμίες της Ορθοδοξίας μας και αφήκε αναλλοίωτο το θεολογικό του σήμα, με αποκορύφωμα την υψηλού ήθους παρέμβασή του, στην  Α΄ Οικουμενικό Σύνοδο το 325, όπου και κατατρόπωσε τον Αρειανισμό. Είδε το φως της ζωής γύρω στο 270 μ.Χ. στο χωριό Άσσια (Άσκια) της κατεχόμενης Κύπρου. Στα νεανικά του χρόνια για να βιοπορίσει ήταν βοσκός. Παντρεύτηκε και απέκτησε μια κοπέλα την Ειρήνη. Όμως δυστύχησε στο χάσει την σύντροφό του και έτσι με τον θάνατο της γυναίκας του, αφιερώθηκε στον μοναχισμό. Ως μοναχός ο Σπυρίδων εξεδήλωσε μεγάλες θεολογικές αρετές και με την διαρκή και επίπονη άσκηση και μελέτη, εξελίχθηκε σε έναν πάνσοφο θεολόγο-μελετητή της Ορθοδόξου εκκλησίας μας. Περικαλλής ναός στεγάζει σήμερα στην Κέρκυρα το σκήνωμα του αγίου, που κτίστηκε το 1589 και σε ρυθμό μονόκλιτης βασιλικής. Συμπληρωματικά προς τον ναό κτίστηκε το 1620 και υψηλό πυργωτό καμπαναριό. Το τέμπλο του ναού κατασκευασμένο το 1864 από τον αυστριακό αρχιτέκτονα Μάουερς, είναι από μάρμαρο της Πάρου. Και ο ουράνιος θόλος είναι ζωγραφισμένος από τον Κερκυραίο ζωγράφο Νικόλαο Ασπιώτη το 1852. Οι δε εικόνες του τέμπλου είναι ζωγραφισμένες από τον Κερκυραίο ζωγράφο Σπύρο Προσαλένδη. Η λάρνακα που φυλάσσεται το σκήνωμα του αγίου φτιάχτηκε το 1867 στην Βιέννη. Είναι κατασκευασμένη από από σκληρό πολυτελές ξύλο με εξωτερική ασημένια επένδυση. Και είναι ενθυλακωμένη μέσα σε ειδική κρύπτη, η οποία κατασκευάστηκε προκειμένου να υποδεχθεί το ιερό λείψανο του αγίου Σπυρίδωνα, που αποτελεί αντικείμενο προσευχής για χιλιάδες ντόπιους και ξένους επισκέπτες. Συναποτελεί μαζί με τα ιερά λείψανα των Αγίων Διονυσίου και Γερασίμου αντιστοίχως στις Ζάκυνθο και Κεφαλονιά, ένα από τα τρία άγια λείψανα του Ιονίου. 

Το λείψανό του ετέθη σε μαρμάρινη λάρνακα δίπλα στην είσοδο του ναού της Τριμυθούντος στην Κύπρο και παρέμεινε εκεί για τριακόσια χρόνια μετά τον θάνατό του. Ενώ η μαρμάρινη λάρνακα εξακολουθεί να υφίσταται στο ίδιο σημείο. Περί το 648 μ.Χ. η Κύπρος εδέχετο αλλεπάλληλες επιθέσεις από Σαρακηνούς και δοθέντος ότι το ιερό λείψανο του αγίου κινδύνευε, ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός το μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη και το τοποθέτησε σε εκκλησία μαζί με το λείψανο της Αυγούστας Θεοδώρας. Στην Κωνσταντινούπολη θα παραμείνει μέχρι και λίγες μέρες πρίν από την πτώση της βασιλίδας, οπότε και το μετέφερε μαζί με αυτό της Αυγούστας προκειμένου να τα σώσει ο ιερέας Γρηγόριος Πολύευκτος, μέσω Σερβίας Θράκης και Μακεδονίας, στην Παραμυθιά της Ηπείρου. Ο Πολύευκτος κατέβαλε σισσύφεια προσπάθεια για να προστατεύσει τα ιερά λείψανα και περιπλανήθηκε για τρία ολόκληρα χρόνια, μέχρι να φθάσει τελικά στην Κέρκυρα. Στην προσπάθειά του αυτή, με ευφυή τρόπο είχε βάλει τα λείψανα σε σακιά με άχυρα και σε όποιον τον ρωτούσε έλεγε πως ήταν τροφή για το άλογό του. Θεωρώντας πως στην Κέρκυρα τα λείψανα θα ήταν ασφαλή, έφθασε στην πόλη το 1456  η οποία τελούσε υπο την κυριαρχία των Ενετών. Εκεί τύχη αγαθή βρήκε έναν συμπατριώτη του ιερέα τον Γεώργιο Καλοχαιρέτη και του εμπιστεύτηκε τα ιερά λείψανα, κληροδοτώντας τα σαν μια ηθική περιουσία, με την ευθύνη να τα διαφυλάξει από κάθε κίνδυνο. Πεθαίνοντας ο Καλοχαιρέτης άφησε κληρονομικώ τω δικαιώματι τα λείψανα, στα παιδιά του Λουκά και Φίλιππο, τα οποία θέλησαν να μεταφέρουν τα λείψανα του Αγίου Σπυρίδωνα στην Βενετία. Ενώ προέκυψε και δικαστική διαμάχη γύρω από αυτήν τους την πρόθεση, δοθέντος ότι υπήρχαν σοβαρές ενστάσεις από την κοινωνία της Κερκύρας. Η υπόθεση έφτασε μέχρι ο ανώτατο δικαστικό όργανο των ενετών, την ενετική Γερουσία, η οποία αποφάνθηκε ότι τα λείψανα ήταν περιουσία των δυο κληρονόμων του Καλοχαιρέτη και επομένως είχαν την ελεύθερη βούληση να τα μεταφέρουν, όπου ήθελαν. Όμως ο λαός της Κερκύρας πρόταξε μεγάλες άμυνες και με αποφασι-στικότητα και πυγμή παρεμπόδισε δυναμικά την μεταφορά των ιερών λειψάνων. Στην κατεύθυνση τελικά αυτή κινήθηκε και το ενετικό δικαστήριο, επιδιώκοντας να μην δημιουργούνται εστίες κοινωνικής έντασης, στις υπο την ενετική σημαία περιοχές. Το 1512 όμως στην Άρτα συντάχθηκε δωρητήριο συμβόλαιο στο όνομα της κόρης - του γιού του Καλοχαιρέτη Φιλίππου – Ασημίνας η οποία ενυμφεύθη τον Σταμάτιο Βούλγαρη. Για να τα κληροδοτήσει τελικά και η Ασημίνα στους γιούς της και στους απογόνους της, με παραχωρητήρια διαθήκη, η οποία χρονολογείται στις 25 Νοεμβρίου του 1571. Επίσης πολλοί ναοί προς τιμήν του Αγίου Σπυρίδωνος υπάρχουν και στην γενέθλια γή του της Κύπρου. 

Στον λαμπροστόλιστο ναό λοιπόν του Αγίου Σπυρίδωνος στο Παγκράτι, που αντιφέγγιζε με την λαμπρότητα και την επιμέλειά του, την βυζαντινή πορφύρα, αλλά και την ανεκλάλητη κατάνυξη του ευλαβούς λαού των Αθηνών, ομόψυχα οι κάτοικοι της πόλης προσήλθαν, για να τιμήσουν την σεπτή μνήμη του ιερού Σπυρίδωνος. Με έκδηλη την φροντίδα των ευγενών εθελοντών του ναού, αλλά και των πατέρων του, που αισθητικά του προσέδωσαν με την αγάπη τους, την λαμπρότητα και την μεγαλοπρέπεια που αρμόζει στην ημέρα. Του πανηγυρικού εσπερινού χοροστάτησε ο σεπτός Επίσκοπος Μεθώνης και Αρχιγραμματέας της Ιεράς Συνόδου,  κ.κ. Κλήμης, συγχοροστατούντων των ευλαβών ιερέων της εκκλησίας, πατέρων κ.κ. Τσουρού Κυριακού-προϊσταμένου του ναού, Αργυρόπουλου Χρήστου και Σκόνδρα Δημητρίου, αλλά και άλλων ιερέων από παρακείμενες εκκλησίες, που προσήλθαν ευλαβικά, για να τιμήσουν τον κορυφαίο της Ορθοδοξίας μας Άγιο Σπυρίδωνα. Κατάφορτο απο συγκίνηση το χριστεπώνυμο πλήθος, στην ευχαριστιακή λειτουργία και ιδιαίτερα με την ευλογία των αγίων άρτων, αλλά και τον δοξαστικό ύμνο προς την πλατυτέρα των Ουρανών πανάχραντο Παναγία, έψαλε νοερά, το «χαίρε κεχαριτωμένη Μαρία και ευλογημένος ο καρπός της κοιλίας σου». Προσευχόμενο στην Παναγία μας, αλλά και στον εορτάζοντα Έφορο της εκκλησίας
Αγίας Σπυρίδωνα,  για τις πρεσβείες τους. Να του δώσουν δύναμη και ηθική απαντοχή για να ανταπεξέλθει στις δύσκολες μέρες μας. Διατρανώνοντας την αδιάρρηκτη σχέση του ελληνικού λαού, με την ορθοδοξία, που είναι ο ηθικός του σηματωρός στην κοπιώδη πορεία του ελληνισμού, στην αχανή λεωφόρο του χρόνου. Με το πέρας του πανηγυρικού εσπερινού, τον λόγο έλαβε ο σεπτός Επίσκοπος Μεθώνης κ.κ. Κλήμης και αφού διεμήνυσε το πανανθρώπινο μήνυμα αγάπης του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου, επ αφορμή της πανηγυρικής εορτής, εξήρε τον ενάρετο βίο του Αγίου Σπυρίδωνα, αλλά και την πελώρια συμβολή του, με το πολυδύναμο θεολογικό του σήμα, στην κραταίωση της ορθοδοξίας μας, που στις μέρες του εβάλλετο πολλαπλώς από τον Αρειανισμό. Κάλεσε συνακόλουθα όλους τους πιστούς, να αποκρούσουν σθεναρά, τα παθογενή καταναλωτικά μηνύματα της εποχής μας και με σηματωρό, τον εμπνευσμένο βίο του Αγίου Σπυρίδωνα και τις άφθαρτες αξίες και ιδέες της Ορθοδοξίας, να πορευτούν στην ζωή τους, σε δρόμους αρετής και ευημερίας. Εν συνεχεία τον λόγο έλαβε ο προϊστάμενος του ναού, πατέρας Τσουρός Κυριακός και αφού ευχαρίστησε τον ευσεβή λαό των Αθηνών, για την καταιγιστική παρουσία του, τους εθελοντές της εκκλησίας, τις κυρίες του φιλοπτώχου ταμείου και το ενοριακό συμβούλιο για την πολευπίπεδη συμβολή τους, στην αρτιότητα της ιεράς πανηγύρεως, ευχήθηκε σε όλους τους πιστούς Χρόνια Πολλά και η ευλογία του Αγίου Σπυρίδωνος να κατευοδώνει τα βήματά τους.

Και του χρόνου με υγεία αγαπημένοι μου Αθηναίες και Αθηναίοι ! Χρόνια Πολλά και πανευφρόσυνα και ο Επίσκοπος Τριμυθούντος, ιερός Σπυρίδων, να σκέπει και να χαριτώνει εσάς και τις οικογένειές σας. 

Παραθέτουμε το Απολυτίκιο του Αγίου Σπυρίδωνος : 

Τῆς Συνόδου τῆς πρώτης ἀνεδείχθης ὑπέρμαχος, καὶ θαυματουργὸς θεοφόρε, Σπυρίδων Πατὴρ ἡμῶν· διὸ νεκρᾷ σὺ ἐν τάφῳ προσφωνεῖς, καὶ ὄφιν εἰς χρυσοῦν μετέβαλες· καὶ ἐν τῷ μέλπειν τὰς ἁγίας σου εὐχάς, Ἀγγέλους ἔσχες συλλειτουργούντάς σοι Ἱερώτατε. Δόξα τῷ σὲ δοξάσαντι Χριστῷ· δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι· δόξα τῷ ἐνεργούντι διὰ σοῦ, πᾶσιν ἰάματα.

*Ο συγγραφέας Πάνος Ν. Αβραμόπουλος, είναι Α΄ Αναπληρωματικός Δημοτικός Σύμβουλος Αθηναίων
www.panosavramopoulos.blogspot.gr